Kalplere Verilen Zararın Görünmez Yüzü

İnsanlar çoğu zaman zararı yalnızca bedende arıyor. Oysa bir kalbi kırmak, güveni sarsmak ya da birini yok saymak; gözle görünmeyen ama en ağır izleri bırakan eylemlerden biridir. Belki de asıl sorgulamamız gereken şudur: Biz, farkında olmadan ya da isteyerek, kimlerin kalbinde iz bırakıyoruz?

Düşünüyorum da, biz insanlar birbirimize verdiğimiz zararı çoğu zaman sadece fiziksel boyutuyla ölçüyoruz. Birine vurulduğunda, incitildiğinde hemen “zarar verdim” deniyor. Ama iş duygulara geldiğinde aynı hassasiyet pek olmuyor. Oysa kalbe, onura ve duygulara verilen zarar, en az bedene verilen zarar kadar, hatta çoğu zaman ondan çok daha ağır.

Bence asıl sorun şu: Duygusal zarar gözle görünmediği için küçümseniyor. Oysa küçümseyen bir bakış, yok sayılan bir emek, kırıcı bir söz ya da verilen bir sözün tutulmaması… Bunların hiçbirisi dışarıdan iz bırakmıyor ama içeride büyük bir boşluk açıyor. Ve bu boşluğu doldurmak, fiziksel bir yaranın iyileşmesinden çok daha zor.

Çoğu zaman ise bu incitmeler farkında olmadan değil, bile isteye yapılıyor. İnsanlar kendi menfaatlerini ön planda tutarak, bencilliklerinin arkasına sığınıyorlar. Böylece karşısındaki insanın kalbini kırmayı önemsemiyor, hatta çoğu zaman bunun sorumluluğunu bile hissetmiyor.

Oysa bir kalbi kırmak, birini kandırmak, yalan söylemek, güvenini sarsmak, emeğini yok saymak, insanın hayatını ziyan etmek… Bunların hepsi dışarıdan bakınca görünmeyen ama aslında bedene verilen zarardan çok daha ağır veballer. Çünkü hepsi kul hakkına giriyor. Ve Allah katında kul hakkı, en büyük sorumluluklardan biri.

İslâm’da kalbin değeri özellikle vurgulanmış. Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) şu sözü bence çok çarpıcıdır: “Bir müminin kalbini kırmak, Kâbe’yi yıkmaktan daha büyük günahtır.” Çünkü Allah dışımıza değil, kalplerimize bakıyor. Kalp, O’nun en çok değer verdiği yer. Bu yüzden kalbi kırmak, sadece bir insanı üzmek değil, Allah’ın değer verdiği bir emaneti zedelemek demek.

Ve burada şunu düşünmeden edemiyorum: Bireysel günahlar —mesela içki içmek, namazı terk etmek— kul ile Allah arasındadır. Allah dilerse affeder. Ama iş bir başkasına zarar vermeye geldiğinde, mesele farklı bir boyuta taşınır. Çünkü artık sadece Allah’tan değil, kuldan da helallik almak gerekir. Bu da günahın ağırlığını katlar. Eğer insanlar olaya böyle bakabilseydi, birbirlerinin kalbini kırmaya, hayatına zarar vermeye bu kadar kolay cesaret edemezlerdi.

Belki de en büyük sorgumuz şu olmalı: Bugün hangi kalbe dokunduk, iyileştirmek için mi yoksa incitmek için mi?